Sadetoprak

Başlayanlar İçin Kolay Sebzeler

Bahçeciliğe yeni başlayan çoğu kişi ilk sezonda domates ve karpuzla uğraşıp hayal kırıklığı yaşar. Oysa doğru başlangıç, hızlı sonuç veren bitkilerle yapılır. Yetiştirmesi kolay sebzeler hem çimlenme oranı yüksek hem de hata affeden türlerdir. Birkaç hafta içinde hasat gördüğünüzde motivasyon kendiliğinden gelir. Aşağıda hangi sebzelerin gerçekten düşük bakım istediğini, ne zaman ekileceğini ve ilk sezonu kayıpsız kapatmak için nelere dikkat edileceğini bulacaksınız.

Bir sebzeyi "kolay" yapan nedir?

Kolaylık, sadece "az sulama" demek değil. Pratikte dört kritere bakılır:

Bu dört kriteri birden karşılayan sebzeler, hem toprakta hem saksıda güvenli seçimdir. Balkon koşullarında yetiştirecekseniz saksı derinliği ve drenaj konusundaki temel kurallar ayrıca önem kazanır.

Yeni başlayanlar için en güvenli türler

Hızlı yaprak sebzeler

Kök sebzeler

Bakla, fasulye ve bezelye

Baklagiller toprağa azot bırakır, yani sonraki ekime zemin hazırlar. Çalı fasulye sırık istemez, dar alanda rahat eder. Bezelye serin havayı sever, ilkbahar başı ve sonbahar için uygundur.

Kabakgiller

Kabak ve salatalık bakımı kolaydır ama yer ister. Bir kabak fidesi geniş bir alanı kaplar. Balkonda yetiştirecekseniz sırık salatalık ve file destek daha mantıklıdır. Bitki yoğunluğu ve sıra arası mesafeleri baştan planlamak, sonradan sökmekten iyidir.

Ne zaman ekilir?

Türkiye genelinde ılıman iklim varsayımıyla kaba bir çerçeve şöyledir. Bulunduğunuz bölgenin son don tarihine göre 2-3 hafta kaydırma yapın.

Sebze Ekim zamanı Hasat süresi
Turp Mart-Mayıs / Eylül-Ekim 25-35 gün
Roka Mart-Mayıs / Eylül-Kasım 25-40 gün
Marul Mart-Nisan / Ağustos-Eylül 50-70 gün
Ispanak Eylül-Ekim / Şubat-Mart 45-60 gün
Çalı fasulye Mayıs-Haziran 55-70 gün
Salatalık Mayıs 50-65 gün
Havuç Mart-Nisan / Ağustos 70-90 gün

Pratik kural: Yaprak ve kök sebzeler serin mevsimde, meyve veren sebzeler sıcak mevsimde. Sıcak mevsim sebzelerini erken ekerseniz tohum çürür. Serin mevsim sebzelerini geç ekerseniz tohuma kalkar. Mevsime göre ekim takvimi tutmak bu iki hatayı tek başına önler.

İlk sezonu kayıpsız geçirmek için

  1. Küçük başlayın. 2 metrekare ya da 4-5 saksı yeterlidir. Geniş alan, bakım yükü demektir.
  2. Aralıklı ekin. Roka ve turpu iki haftada bir azar azar ekin. Hepsi aynı anda hasada gelmesin.
  3. Tohumu derine gömmeyin. Genel ölçü, tohum kalınlığının 2-3 katı derinliktir. Küçük tohumlar neredeyse yüzeye ekilir.
  4. Çimlenene kadar yüzeyi kurutmayın. İlk 7-10 gün günlük hafif sulama; sonra daha seyrek ve derin sulama.
  5. Seyreltmeyi erteleme. Sık kalan fideler birbirini boğar. Fazlaları makasla kesin, çekmeyin.
  6. Malç serin. Saman veya kuru yaprak, hem su ka