Bitkiniz sararıyorsa, gübre verdiğiniz halde yaprak rengi düzelmiyorsa sorun genellikle gübrede değil, kökün bulunduğu ortamda ve kullandığınız suda saklıdır. Toprağın asitlik derecesi ile suyun sertliği, besin maddelerinin bitki tarafından alınıp alınamayacağını belirler. Bu yüzden ev bahçeciliğinde ilk adım ekim değil, ölçmektir. Mutfak tezgâhında yapabileceğiniz birkaç basit testle toprağınızın yapısını, pH'ını ve beslenme durumunu makul bir doğrulukla görebilirsiniz.
Besin elementleri belirli pH aralıklarında çözünür halde bulunur. Toprak fazla asidik ya da fazla alkali olduğunda element toprakta mevcut olsa bile kök tarafından alınamaz. Buna "besin kilitlenmesi" denir.
Yani gübreleme kararı, ölçüm sonucundan sonra gelir. Aksi halde besin dengesizliğini derinleştirirsiniz.
En ucuz yöntem. Doğru uygulanırsa 0,5 birimlik hassasiyet verir.
Toprak çamurunda veya süzülen suda ölçüm yapar. Her kullanımdan önce kalibrasyon sıvısıyla ayarlanması şart; ayarsız kalem şerit kâğıttan daha yanıltıcıdır. Probu ölçüm sonrası saf suyla yıkayıp kuru saklayın.
Kesin değer vermez, yön gösterir. İki kaşık toprağı iki kaba ayırın:
Ölçümü yılda iki kez, ekim öncesi ilkbaharda ve hasat sonrası sonbaharda tekrarlayın. Gübreleme veya kompost eklemesinden hemen sonra ölçüm yapmayın; en az iki hafta bekleyin.
Saksılı üretimde toprağın pH'ını uzun vadede belirleyen şey sulama suyudur. Sert su, her sulamada bir miktar kireç bırakır ve harcın pH'ını yukarı çeker.
Asit seven bitkiler (yaban mersini, ortanca, azalya) sert suyla iki sezonda sararır. Bu grup için mutlaka yağmur suyu ayırın.
Şeffaf bir kavanozun üçte birini toprakla doldurun, üstünü suyla tamamlayın, bir tutam bulaşık deterjanı ekleyip iyi çalkalayın. 24 saat bekletin. Alt katman kum, orta katman mil, üst ince katman kildir. Kalınlıkları oranlayarak toprak bünyenizi görürsünüz. Kumlu toprak su tutmaz, killi toprak havalanmaz; her ikisinin de çözümü organik madde ve iyi bir yer örtüsü uygulamasıdır.
15 cm çapında, 20 cm derinliğinde bir çukur açın, suyla doldurun. Suyun çekilme hızı saatte 2–5 cm ise drenaj normaldir. Çok yavaşsa kök çürüklüğü riski yüksektir.
| Belirti | Muhtemel neden |
|---|---|
| Alt yapraklar baştan sona soluk yeşil | Azot yetersizliği |
| Yaprak sapları mor, gelişme durgun | Fosfor alımı zayıf, toprak soğuk veya pH uygun değil |
| Yaprak kenarları kavrulmuş | Potasyum eksikliği ya da tuz birikimi |
| Genç yapraklarda damar arası sararma | Demir alımı engelli, pH yüksek |
| Domateste alt çürüklüğü | Düzensiz sulama, kalsiyum alım sorunu |